Emotivna i istraživačka muzejska postavka ukazana jednoj od najintrigantnijih i najtragičnijih ličnosti srpske istorije, kraljici Dragi-Draginji Obrenović, predstavljena je izložbom „Naša sugrađanka Draga: između slave i anateme” u kikindskom Narodnom muzeju.
Sudbina kraljice Srbije Drage Obrenović, rođene Lunjevica, sa prezimenom Mašin iz prvog braka, udajom za kralja Aleksandra Obrenovića postaje tragična. Hroniku njenog uspona i pada, ali i pokušaj da se razgrne veo duboko ukorenjenih predrasuda i da se, umesto „fatalne žene” koja je navodno srušila dinastiju, upozna obrazovana, talentovana i neshvaćena žena, doneli su kikindskoj publici u galeriji ,,Nova” autori izložbe Ana Ranković i Aleksandar Marušić iz Muzeja rudničko-takovskog kraja u Gornjem Milanovcu. Posetioci do 27. marta imaju priliku da vide Dragu izvan političkih intriga. Kroz sačuvane detalje-od njenih literarnih radova u časopisu „Domaćica” do predmeta koji svedoče o svakodnevnom životu na dvoru-izranja lik žene koja je volela, pisala i stradala.
Naziv izložbe – „između slave i anateme”- simbolično oslikava sudbinu žene koja je istovremeno bila i voljena i osporavana, slavna i progonjena. U vremenu dubokih političkih podela, Draga Mašin postala je figura na kojoj su se lomila očekivanja, ambicije i predrasude jednog društva. Izložba ne nudi jednostavne odgovore, već podstiče posetioce da sagledaju istorijske okolnosti i lične izbore iz šire perspektive. U ambijentu koji spaja intimno i istorijsko, posetioci imaju priliku da upoznaju Dragu ne samo kao kraljicu, već i kao ženu od krvi i mesa, sa snovima, strahovima i nadanjima. Gorka sudbina ju je pratila kroz propagandu, mržnju savremenika i, konačno, kroz tragični Majski prevrat 1903. godine, nakon kojeg je njeno ime decenijama bilo osuđeno na zaborav ili podsmeh. U trenucima uspona, Draga se pojavljuje kao prva Srpkinja na prestolu nakon srednjeg veka. Bila je pokroviteljka umetnika, književnica i prevoditeljka koja je koračala ispred svog vremena.
Publika koja poseti ovu izložbu u prilici je da vidi i deo originalne zavese iz Starog dvora kojom su kralj i kraljica bili zamotani i bačeni s prozora njihove spavaće sobe. Tu je i originalni dnevnik kraljevog prvog ađutanta, generala Lazara Petrovića, takozvanog ,,Lepog Laze”, u kojem su opisani intimni trenuci kraljevskog para, potom deo nakita i dijademe, replika originalnog koja je rađena za potrebe serije ,,Kraj dinastije Obrenović”, a koji je RTS poklonio muzeju iz Gornjeg Milanovca. Postavku čine fotografije, dokumenti, informativni panoi, kao i replika njenog portreta slikara Đoke Jovanovića, urađena prema originalnom reprezentativnom portretu koji je 1901. godine naslikao Paja Jovanović, veliki broj njenih knjiga i spisa, originalnih fotografija članova njene porodice, sestara i braće, stripovi i strane novine u kojima su opisi majske tragedije.
Izložba „Naša sugrađanka Draga: između slave i anateme” je poziv na dostojanstveno sećanje. To je ruka pružena ženi koja je ostala neraskidivi deo našeg kulturnog i istorijskog identiteta.
